Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür’ün Bingöl’de yaptığı açıklamayla gündeme gelen Yedisu Fayı, Erzincan ile Bingöl arasında uzanan ve 250 yıldır kırılmamış aktif bir fay segmenti. Görür’e göre, bu fay hattı Türkiye’nin deprem risk haritasındaki en kritik bölgelerinden biri. İşte Yedisu Fayı’nın geçtiği yerler, risk altında olan iller ve bilimsel detaylar...
Yedisu Fayı Nerede?
Yedisu Fayı, Kuzey Anadolu Fayı'nın (KAF) doğu ucunda yer alan, yaklaşık 75 kilometre uzunluğunda bir fay segmentidir. Erzincan Havzası'nın doğusundan başlayarak Bingöl’ün Yedisu ilçesine kadar uzanır. Bu fay hattı;
- Erzincan’ın Üzümlü ilçesinin güneyinden başlar
- Bingöl’ün Yedisu ilçesine kadar devam eder
- Dağlık ve engebeli arazi yapısı içerisinde yer alır
- Yüzeyde gözlemlenebilen jeolojik izler (kaymış dereler, çizgisel şevler) taşır
Yedisu Fayı hangi illerden geçiyor?
Yedisu Fayı doğrudan şu illerden geçmektedir:
- Erzincan
- Bingöl
Ancak uzmanlara göre, olası bir depremin etkisi bu illerle sınırlı kalmayacaktır. Fay hattının yakınında bulunan çok sayıda şehir de risk altındadır:
Dolaylı Etki Alanındaki İller:
- Tunceli
- Elazığ
- Muş
- Erzurum
- Diyarbakır
Bu şehirler, Yedisu Fayı'nın üreteceği olası büyük bir depremde ciddi şekilde sarsılabilecek konumda yer alıyor.
Yedisu Fayı Neden Kritik?
Prof. Dr. Naci Görür’ün açıklamalarına göre Yedisu Fayı:
- 1784 yılından bu yana kırılmadı.
- 250 yıllık periyodunu tamamladı.
- “Sismik boşluk” olarak tanımlanıyor; yani uzun süredir sessiz kalmış, kırılmamış bir segment.
- Kuzey Anadolu Fayı’nın doğu ucunu oluşturuyor ve bu yönüyle zincirin eksik halkası.
Görür, bu bölge için şu uyarıyı yaptı:
“Yedisu Fayı’nın eli kulağındadır. 250 yıllık periyot doldu. Bu bilimsel veriye dayanarak söylüyorum. Zaman veremem ama fay kırıldı kırılacak. Önemli olan bu gerçekle nasıl başa çıkacağımızdır.”
Sismik Enerji Birikimi: Faylar Neden Kırılır?
Naci Görür’ün bilimsel açıklamasına göre:
- Levhalar her yıl 1-2 santimetre hareket eder.
- Bu hareketler sırasında, faylarda 'stres' (gerilim) birikir.
- Bu birikim, bir kumbara gibi zamanla dolar.
- Fay, bu stresi artık taşıyamadığında kırılır ve deprem olur.
Yedisu Fayı, bu sürecin sonuna gelmiş durumda. Ayrıca çevredeki depremlerin, bu faya ek stres ve enerji transfer ettiği belirtiliyor.
Depremin Etkisi Ne Olabilir?
Olası bir Yedisu Fayı kırılması:
- 7.0 ve üzeri büyüklükte bir deprem üretebilir.
- Yakın çevresindeki tüm yerleşim yerlerinde ciddi yıkımlara yol açabilir.
- Bölgesel etkili, yıkıcı ve zincirleme depremleri tetikleyebilir.